МЕРЎЕРТ

ТОЙЛАРЫҢ ОҢ БОЛСЫН МУРАТБАЙ АҒА!
(Қарақалпақстан Халық жазыўшысы, Муратбай Нызановтың 75 жыллық юбилейине той хат)

Бир жигит ер жетти, Кегейли жақтан,
Қәлеми дым өткир, ҳәр сөзи батпан.
Қәўмети келискен, мүсиндей қатқан,
Тойларың оң болсын, Муратбай аға!

Иләҳий күшиң бар, Жаратқан берген,
Илҳәмың-йошың бар, халқымыз көрген.
Ырысқы-несийбе, перзентлер терген,
Тойларың оң болсын, Муратбай аға!

Жетпис бес дегениң, жигиттиң жасы,
Биразлар адасар, сөзлерде бәзи.
Орталаў жас болар, өмирдиң жазы,
Юбилей оң болсын, Муратбай аға!

Сатира-юмордан, жазып басладың,
Сценарый жазыўдан, сирә қашпадың.
"Танк" киноңызды, жүдә бапладың,
Туўылған күнлериң, оң болсын аға!

Көплерге устазсыз, шәкиртлер алық,
Төринен жай берип, сыйлаған халық.
Елимде-журтымда, шамшырақ жанып,
Жүргейсиз бәрқулла, Муратбай аға!

Өнегенсиз-өскенсиз, бүгин нығайып,
Ушыға гүлиндей, пәлеклер жайып.
Дөретиў ислериң, күн-күннен байып,
Тойларың оң болсын, Муратбай аға!

Тойларың улассын, тойларыңызға,
Жаңалық орнасын, ойларыңызға.
Хызметте болайық, тойларыңызда,
Юбилей оң болсын, Муратбай аға!

Бийсенбай БЕКМУРАТОВ.
05.09.2026.

Мәтен СЕЙИТНИЯЗОВтың
өмири ҳәм мийнет жолы:

1934-жылы 22-ҳүтте (феврал) Қанлыкөл районында туўылған.
1951-1955-жыллары Қарақалпақ Мәмлекетлик Педагогикалық институтының Қарақалпақ тили ҳәм әдебияты факультетин тамамлап;
1955-1956-жыллары Жазыўшылар Аўқамында,
1956-1959-жыллары «Әмиўдәря» журналында,
1959-1960-жыллары Қарақалпақ Мәмлекетлик баспасында,
1960-1962-жыллары «Әмиўдәря» журналында поэзия бөлимин басқарса,
1962-1965-жыллары «Әмиўдәря» журналының бас редакторы,
1965-1971-жыллары Жазыўшылар Аўқамында жуўаплы хаткер,
1974-1980-жыллары Қарақалпақстан телевидениеси хәм радиоеситтириў комитетинде редактор, бас редактор,
Соңғы жыллары «Әмиўдәря» журналының бас редакторы орынбасары болып иследи.

ПОЭЗИЯЛЫҚ ТОПЛАМЛАРЫ
ҲӘМ ПУБЛИЦИСТИКАСЫ:

1955-жыл «Кәрим матрос»,
1957-жыл «Жумбақлар»,
1959-жыл «Нәпсиқаў пышық ҳәм басқалар»,
1961-жыл «Толқытқан ойлар»,
1966-жыл «Қызғыным мениң»,
1971-жыл «Бәрҳәмә жолдаман»,
1975-жыл «Айтылар сөз»,
1978-жыл «Ел қәдири»,
1981-жыл «Кеўил тилласы»,
1987-жыл «Бир гәпим бар», топламлары
1991-жыл «Жети журтқа саяхат» публицистикалық дүркинлер сыяқлы китаплары баспа жүзинен жарық көрди.

1957-жылы Қарақалпақстан Жазыўшылар Аўқамы ағзасы болды.

ОРЫС ТИЛИНДЕГИ ТОПЛАМЛАРЫ:
1973-жылы "Поэзия Каракалпакский литературы" дүркининде орыс тилинде Л. С. Северцев аўдармасында туңғыш топламы жарық көрген.
1979-жылы "Не быть камнем" китабы Анатолий Землянский аўдармасында баспадан шыққан.

АЎДАРМАЛАРЫ:
А. С. Пушкин,
Ш. Руставели,
С. Есенин,
М. Горький,
М. Рыльский
Л. Бать
Олег Шестинский сыяқлы бир қанша дөретиўшилердиң шығармаларын қарақалпақ тилине аўдарды.

АТАҚ ҲӘМ СЫЙЛЫҚЛАРЫ
1957-жылы 28-ҳамалда (март),
1973-жылы 5-дәлиўде (январ),
1984-жылы 20-сәўирде (апрел)
Қарақалпақстан АССР Жоқарғы Кеңесиниң Ҳүрмет жарлығы менен сыйлықланған.
1969-жылы 7-ҳамалда (март)ҳәм
1972-жылы 11-ҳүтте (феврал) Өзбекстан ССР Жоқарғы Президиумының Ҳүрмет жарлығы менен сыйлықланған.
1970-жылы 7-сәўирде (апрел) СССР Жоғарғы Кеңеси Президиумының Жарлығы менен «В. В. Ленинниң 100 жыллығына орай ылайықлы мийнети ушын» юбилей медалы менен марапатланған.
1991-жылы 1989-1991-жыллардағы мийнетлери ушын Бердақ атындағы мәмлекетлик сыйлық лауреаты болды.


Канал: https://t.me/Maten_Seyitniyazov
https://t.me/Maten_Seyitniyazov_topari

Улымыз туўылғанда, сондай-ақ, мени академик етип сайлағанда ҳәм басқа да сәнелердин себеби менен келген мийманлар бул гилемниң әкемнен қалған мийрас екенлигин билип журди. Онда мениң аңға шыққанда апаратуғын ҳар қыйлы еллерден алып келинген жигирмалаған қанжарым қыстырыўлы туратуғын еди. Ҳәзирги заман гилемлери туўралы сөз болғанда, бәрқулла усы ғалының сапасы гәп етилер еди. 1976-жылы таза қоныслы болдық ҳәм еки-үш гилем сатып алынды. Заманагөй хаяллардай мың қубылған, бирақ ярымсинтетикалық усы гилемлер дийўалға тутылғанлықтан ески гилемимиз еденге жайылды. Ҳәммемиздин унсиз келисимимиз бенен зайыбым менен балаларым гилемди ис кабинетиме төсестирди. Оның устинде мениң көп ғана мақалаларым, китапларым, докладларым жазылыўына себепши болған жазыў столым тур.

Ол бирден көзге тасланбайды да, онша үлкен де емес (4х2 метр шамасында). Туги сәл жуқарған, үнсиз, ол бизиң үйдеги көп ғана ўақыялардың гүўасы еди...

Мениң әкемнен, кемпир апамнан, анамнан мийрас етип қалдырылған бул гилем бизлер ушын оғада қәстерли еди. Ол тозып баратыр, тап мендей қартайып баратыр... Бирақ, оның жанымды жалғызсыратпайтуғын пәкизелиги, әндамлылығы гөне болған менен өзгелердиң де жүрегине жақсылықтың нурларын уялататуғын еди.

Сен тек мүлк ретинде емес, бизиң семьямыздың қәсийетли тумары ретинде нурлы меҳир-муҳаббетке бөлене бергейсең!

1984-жыл, 18-январь
Марат НУРМУХАММЕДОВ


1986-жылдың 20-июнинде Марат Көптилеўович Нурмухаммедов Түркияға барған сапарында автомобиль катастрофасынан қайғылы қазаға ушырады.

Семьясы, тамыр-таныслары, бирге ислескен дослары ҳәм жақынлары оны усы гилемде соңғы сапарға узатып салды.

Таярлаған

қызы Мариника БАБАНАЗАРОВА

@kitap_al_qr

💎@Merwert_uz
Әдебий информациялық канал

Е С К И Г И Л Е М

(Еске түсириў)

Мен отырған кабинеттиң еденине түркменниң зер нағыс ғалы гилеми төселген. Ол ата-анамнан маған қалдырылған бирден-бир мүлк болып, мениң менен түйдей қурдас 54 жаста.

Ол көп ўақыялардың да гүўасы. Анам менен кемпир апам усы ғалы ҳәм және бир кишигирим гилемди мен туўылған жылы әкемниң сатып алғанын айтысып отырар еди. Бул еки гилем де мениң ата-анам ушын оғада қәстерли, баҳалы мүлик болған. Биз әкемизден айырылған азалы күнлерде, 30-жыллардың аяғында, шым-шырқадай бес баланың тамағы ушын кишкентай гилемди сатып жиберген. Бирақ, қалған үлкен гилемди кемпир апам менен анам жетиспеўшиликтиң аўыр тәшўишлери бас-ларына түссе де сатпаған, себеби, ол биреўинин баласынан, биреўиниң күйеўинен, яғный менин әкемнен қалған естелик еди. Әкемди «көрген» бул гилем ол ҳаққында көп ўақыяларды еслеткенликтен мына жақты дүньяда, арамызда жүргендей сезим пайда етер еди. Семьямыз ушын ауыр болған урыстан алдын, қәҳәрли урыс жыллары, сондай-ақ, уллы женистен сон да оны биз итиятлылық пенен қәстерлеп сақладық...

Ол бәрқулла бизин семьямыз бенен бирге болды, Төрткүлде, Чаржаўда, Ташкентте, Қызыл Ордада, Жиззақта, Тахтакөпирде, Хожелиде, Шоманайда, Нөкисте... Уйимиздин уйтқысындай болған бул ғалыны пароход ҳәм поездларда, арба ҳәм қайықларда, самолет ҳәм машынларда, ҳәттеки, ешекли яки арқамызда алып жүрдик...

Уйимизде гилемди сандықтын үстине тап-туйнақтай тақластырып жыйнап қоятуғын едик, оған одеял жабылады, ең жоқарысына жатқанда, бәримизге жететуғын узын дастық қойылады. Гилемнин ҳәр бүкленген қатламына нафталин табылмайтуғын болғанлықтан жупар ийси аңқыған жуўсан салынатуғын еди.

Гилемниң бүклемлеринде анам ҳәм кемпир апам әкемнен қалған базыбир затларды сатып, жыйнаған азынаўлақ пулларды сақлап жүрди. Урыс жыллары бир гезенде урының еки жүз манатымызды усы гилемниң бүклеминен урлап кеткени елеге дейин есимизде. Гилемниң бүклеминде анамның ҳәм кемпир апамның паспортлары, бизлердиң метрикаларымыз бенен нан алыўға рухсат қағазлар да сақланатуғын еди. Гилемниң бүклемлери езинше бир шкафқа да усайтуғын, оның жүдә исенимли болмаса да шкатулка ҳәм сейфке де мегзесли-ги бар еди.

Бәрқулла жыйыўлы турган бул гилем ҳеш ўақта да еденге төселмейтуғын еди, дийўалға да қағылмады, ара-тура жәмийетлик ислерде ғана тутылды. Мен Нөкисте оқып жүрген пайытта анам, кемпир апам ҳәм қарындасларым Ленин атындағы колхозда ўақытша жасады. Колхоздың председатели Мырзамурат Абдуллаев Жоқарғы Советте сайлаўлар күни сайлаў участкасы өткерилген орынды айрықша безеў мақсетинде дийўалға илдирип қойыў ушын анамнан бир кунге ғана сорап алған.

Урыс ҳәм урыстан соңғы жыллардың кәмбағал колхозлары! Олардың, ҳәтте, бир гилеми де болмаған. Сол дәўирлерде Хожелиниң, ал, 1944-жылдан баслап Шоманай районының М. Абдуллаев басқарған, «Ленин» колхозы республикадағы ылғаллы хожалықлардың бири еди... Кемпир апам ҳәм анам гилемимизди колхоз мәжилисинде қолланылғанын жақсылыққа жорып, қуўанысып жүрди...

Гилем семьямыздағы ең баслы дүнья еди. Ол көп жыллар даўамында тек ғана үйимиздиң емес, ал, бизлердиң де руўхый дүньямыздың кәраматлы мойтумарындай бәрқулла қәлбимиздиң ардақлысы болды. Гилемниң шашақлы нағысын тышқан түтелеп кеткенин көрип анамның өкирип жылап жибергени еле ядымда. Изли-изинен үш қарындасым қайтыс болғанда анам усылай жылаған еди...

1964-жылы мен апамды усы гилемде мәнгилик сапарға атландырдым, 1973-жылы кемпир апамды... усы гилемде ҳаялымның иниси Эрикти... Жүк машынның кузовына төселген усы гилемниң үстине қайтыс болған туўысқанларымыздың табыты жайғастырылатуғын еди.

Ески гилем көп жыллар даўамында бизиң үйдиң саўлаты болды. Дем алатуғын өжиремиздиң дийўалына тутылған оны биз тумардай қәстерледик.

Оныншы классты питирген жылы

Халила Дәўлетназаров

Оныншы классты питирген жылы,
Соңғы имтиханды тапсырған күни,
Өткенде қызлардың туңғыш дүркини,
Балалықтың алтын жибин қырққанбыз.

Ўақыт бизге: "енди буннан көш" деди,
"Қалған сабағыңды өзиң шеш" деди,
Класс балларының соңғы гештеги,
Азырақ-азырақ шарап жутқанбыз.

Сол нәўше қызлардың билеги аппақ,
Тутсақ, сағат баўдай қолымыз шап-шақ,
Тап бир болып қалған жандай ғоддаслап,
Соңыра пушайманлық бағын қаққанбыз.

Ҳәр жаңсақ қәдемге төлем төленер,
Өкиниш-шар тас дур, жаның егелер,
Гейбир жаңалықтан абзал гөнелер,
Изге қарайлап көз майын сырққанбыз.

Жалы-жылаўында қайғы ҳәм бахыт,
Шоқлығын услатпас суў тулпар-ўақыт,
Қос аяқлап сәдде берер уқшатып,
Пүтин китапларды сонда жыртқанбыз.

...Қара көз, қәлем қас әрманлардың да,
Соңғы дүркинлери жетип келгендей,
Өмир дәптеринен жулынған жыллар–
Аппақ ақ парақлар ушып кеткендей...

Кеўлим уясының үмит қуслары,
Гүз жақын дегендей безиге берер.
Сол китаплар менен балалығым да,
Жыртылып қалғандай сезиле берер.

15-июнь, 1990-жыл.

@X_Dauletnazarov

Әдебий информациялық канал:
Ағза болың 👉 💎@Merwert_uz

Илим-пән, тарийх, көркем өнер тараўындағы қарақалпақша ең ҳасыл информациялық телеграм каналлар (@Merwert_uz'дың көзқарасы бойынша) 🔸ЭТНОГРАФИЯ @kketnografiya — Шаҳзода Алламуратова; 🔸Қарақалпақ салт-дәстүрлери — Шаҳзода Алламуратова МӘДЕНИЯТ, КӨРКЕМ…

Илим-пән, тарийх, көркем өнер тараўындағы қарақалпақша ең ҳасыл информациялық телеграм каналлар ('дың көзқарасы бойынша)

🔸ЭТНОГРАФИЯ

https://t.me/kketnografiya — Шаҳзода Алламуратова;

🔸 https://t.me/shahzoda_allamuratova
— Шаҳзода Алламуратова

МӘДЕНИЯТ, КӨРКЕМ ӨНЕР

🔸 https://t.me/kulturapressaRK

🔸Қарақалпақ бақсы-жыраўлары ҳәм сазенделери ( https://t.me/baqsilar) —Рустем Жанназаров;

🔸 https://t.me/kar_anons

ӘДЕБИЯТ ҲӘМ ЖУРНАЛИСТИКА

🔸Қарақалпақ байтереклери ( https://t.me/qaraqalpaq_bayterekleri)— Светлана Жәлменова;

🔸Әдебий блогнот ( https://t.me/a_blognot)-Абадан Турдымуратова;

🔸Қарақалпақ нақыл -мақаллары ( https://t.me/naqillar);
🔸 https://t.me/Qaraqalpaq_folklori
🔸 https://t.me/charjau_elmuratov —Чаржаў Елмуратов

🔸Қарақалпақ әдебияты ( https://t.me/qaraqalpaqadebiyati1)-
Жәмийла Азатова;

🔸Қарақалпақнамадан саза ( https://t.me/karakalpaknama)-Светлана Жәлменова;
🔸 https://t.me/USTAZ_JOLI
🔸
🔸 https://t.me/baxtiyarjumataev
🔸 https://t.me/tolganislar (Тамара Машарипова)

🔸Қарақалпақ шайырлары ( https://t.me/qqshayirlar)— Азамат Нуратдинов;

🔸Қарақалпақ әдебияты ( https://t.me/adebiyat_Qr)— Азамат Шамуратов;

ТИЛ ИЛИМИ

🔸 https://t.me/ana_tilim_qalqanim
— Гәўҳар Патуллаева;

🔸 https://t.me/qoljazba_miyras

🔸ПАЙДАЛЫ КЕҢЕСЛЕР, ЦИТАТАЛАР

🔸 https://t.me/ibratli_sozler

🔸Сизлер ушын ( https://t.me/SIZLER_USHIN)-Бийбиажар Демегенова;
🔸 Даналықлар https://t.me/danaliq
— Бахыт Романова);
🔸 https://t.me/ziya_nuri
🔸 https://t.me/globus_qr
🔸 https://t.me/atabekalimov
🔸 https://t.me/qaraqalpaqsha_aforizmler

📜ТАРИЙХ ТИЛСИМЛЕРИ

https://t.me/QRARXIV
https://t.me/shejireqr
https://t.me/Tariyxqa_nazer
https://t.me/lkgfm
https://t.me/qanlikoldintariyxi
https://t.me/baxit_jollibekov

🕊Қарақалпақ әдебиятындағы тулғалы шайыр-жазыўшылардың каналлары

❇️ https://t.me/AjiniyazZiywar
https://t.me/ibrayim_yusupov
❇️ https://t.me/qrmko_ibrayim_yusupov
https://t.me/TOLEPBERGEN_QAYIPBERGENOV
https://t.me/seyitov_shawdirbay
https://t.me/Tilewbergen_Jumamuratov
https://t.me/Bayniyaz_Qayipnazarov
https://t.me/kengesbai
https://t.me/Tolepbergen_Matmuratov
https://t.me/Tengelbay_Sarsenbaev
https://t.me/Minayxan_Jumanazarovaa
https://t.me/X_Dauletnazarov
https://t.me/alp_sultan
https://t.me/b_genjemuratov
https://t.me/allanazar07
https://t.me/toreshova_nabiyra
❇️ https://t.me/mirzabaevapatiyma — Пәтийма Мырзабаева
https://t.me/gulnara_nurlepesova
https://t.me/Gulistan1959
https://t.me/katharsis_nukus
https://t.me/gulnara_ibragimova_daniyarova
❇️ https://t.me/omirsabaqlari —Оралхан Сапарова
❇️ https://t.me/alimseytekli
https://t.me/Kramov_Abatbay_poeziya

✨Хошҳаўаз бүлбилзибанлар, композиторлар

🎶 https://t.me/dawitbaykaipov
🎶 https://t.me/NajimaddinMuxammeddinov
🎶 https://t.me/Marqabay_Jiemuratov
🎶 https://t.me/baxadirkaiypov
🎶 https://t.me/M_Dalibay
🎶 https://t.me/Biybira

Балалар әдебияты
📰 https://t.me/jetkinshek1932
🐣 https://t.me/balalaradebiyati
🐣 https://t.me/Allayar_bala
https://t.me/ertekler
https://t.me/Qaraqalpaq_xaliq_ertekleri

МУЗЕЙЛЕР
🏛 https://t.me/museumsavitsky
🏛 https://t.me/berdaq_muzeyi
🏛 https://t.me/Karakalpakmuseum
🏛 https://t.me/shamuratovlar

🎭 ТЕАТРЛАР

🎭 https://t.me/KRteatr
🎭 https://t.me/kk_tyuz
🎭 https://t.me/KKkukla_teatr

Қарақалпақстандағы жас дөретиўшилердиң каналлары

☀️ https://t.me/QRjas_doretiwshiler
🌈 https://t.me/baxadir_bainazarov
🌈 https://t.me/Meyrambek_poeziya
🌈 https://t.me/BaxitliSaribaev
🌈 https://t.me/poeziyamukarrama
🌈 https://t.me/utemuratovazimbek
🌈 https://t.me/rauaj1980 — Раўаж Отарбаев
🌈 https://t.me/oyshil_qosiqlari
🌈 https://t.me/atagulla_satbaev
🌈 https://t.me/Allayar_Darmenov
🌈 https://t.me/Muhammeddin_Aytjanov
🌈 https://t.me/SSirgabaeva
🌈 https://t.me/zergerqosiqlari
🌈 https://t.me/Joldasbaev_Bazarbay
🌈 https://t.me/sheginisten
🌈 https://t.me/qidirniyazbabaniyazov96
🌈 https://t.me/Ismayilov_Abdirashid
🌈 https://t.me/Moldir_tamshilar
🌈 https://t.me/sahrayi_shayir
🌈 https://t.me/nurjamal_karamatdinova
🌈 https://t.me/nesibeli11
🌈 https://t.me/bekbergen_adilbaev
🌈 https://t.me/AsadbekKuraltaev_02
🌈 https://t.me/sen_haqqinda
🌈 https://t.me/Sheksizlikler
Гөззал Жумамуратова;
🌈 https://t.me/Represo
Муўса Жийенбаев;
🌈 https://t.me/aytmuratovagulchehra
Гүлшеҳра Айтмуратова;
🌈 https://t.me/jekepikir1 Дәўранбек Сейтмуратов
🌈 https://t.me/jasl01 Улбосын Исаматдинова
🌈 https://t.me/Aysara_official Айсара Алланиязова
🌈 https://t.me/moipoezi Улзада Полатбаевна
🌈 https://t.me/ramazanmuratbaevv Рамазан Муратбаев



📚КИТАП ИЗЛЕЎ, АЛЫЎ ҲӘМ САТЫЎ

https://t.me/virtual_kitapxana
https://t.me/kitap_sawda
https://t.me/kitap_al_qr
https://t.me/kitap_bazari
https://t.me/qaraqalpaqsha_elektronkitaplar
https://t.me/dretk (Филологиялық китаплар)
https://t.me/kniga_nukus

🗂️ИЛИМ

https://t.me/Ilimge_jol
https://t.me/maqala_baspa
https://t.me/Ilimiy_maqala

💡МЕТОДИКА

https://t.me/kundelik_kr
https://t.me/xurlixan_onlayn_sabaq
https://t.me/shjuqal
https://t.me/korgizbequrallar
https://t.me/qaraqalpaqbaslawish

😂 ЮМОР

https://t.me/yumorbek_orayi

Таярлаған: Аллаяр Дарменов

Еслетпе: Берилген айырым каналлар өз искерлигин тоқтатқан болыўы мүмкин. Бирақ пайдалы мағлыўматлар базасына ийе.

💎
Әдебий информациялық канал

Қәллибек Камалов И.В.Савицкий музейи ҳаққында

Қәллибек Камалович Камаловтың турақлы итибары ҳәм қоллап-қуўатлаўы нәтийжесинде, Қарақалпақстанда көркем өнер музейи шөлкемлестирилип, онда сырт елли ҳәм миллий художниклердиң түрли бағдарлардағы дүрдана сүўретлери жәмленген. Пүткил дүнья жүзи бул музейге тән берди. Бул атақлы музейди оның директоры 1950-жыллары Москвадан Нөкиске келген И. В. Савицкий шөлкемлестирди.
Камаловтың жәрдемшиси болған пайытларымда Игор Витальевич қандай картиналар менен келгенин еслеймен (ол жүдә мәдениятлы ҳәм сыпайы адам еди, соның ушын өзин биринши секретарьдың жумысларынан алаң етиўге жол қоймайды), ол буларды қаржы жоқлығынан сатып алалмағанлығы себепли Камаловтан жәрдем сорап келген еди. Қәллибек Камалович Савицкийге үлкен итибар ҳәм сүйиспеншилик пенен мүнәсибетте болып, сәўбетлесиўин, әдетте, мынадай сөзлер менен жуўмақлар еди: «Игор Витальевич, әзизим, сиз бул картиналарды таңлаўға ыразы болған екенсиз, мен оның бийбаҳалығы ҳәм музей ушын кереклигине гүманланбайман. Сатып алыў ушын керекли сумманы айтың», — деген сөзлер менен жуўмақлар еди. Ол сол ўақыттың өзинде Министрлер Советине қоңыраў етип, керекли болған қаржыны ажыратып бериўге тапсырма берер еди. Игор Витальевич болса, бул пайытлары өзин жетинши аспанда сезди.

Камалов И. Савицкийдиң теңи-тайы жоқ мийнетин жоқары баҳалады. Ол: «Мен Савицкий туўралы фильм дөреткен америкалы кинорежиссёрға узақ интервью бердим. Савицкийдиң уллы хызмети сонда, ол қарақалпақ халқының қол өнериниң ең бай коллекциясын жыйнағаны, шынында, бул қарақалпақ мәдениятының генофондын топлағанында деп айттым. Ол ҳәзир пүткил дүньяға белгили музей жаратты. Өтмиште ҳәзирги Өзбекстанның арқа-батыс тәрепинде, Орта Азияның еки уллы саҳралары (Қарақум ҳәм Қзылқум) ҳәм Үстирт платосы арасында жайласқан ярым көшпели қарақалпақлар узақ ўақыт уюцивилизация орайлары менен мәдений байланыслар болмаған. Солай болса да өзине тән мәденият ҳәм халық қол өнерин жаратты. Дүнья жәмийетшилиги тәрепинен жоқары баҳаланған, әне, усындай көркем өнер дүрданаларын жаратқан ата-бабаларымыздың данышпанлығы ҳәм талантына қайыл қаламан», — деди.

Өткен жылы туўылғанлығының 100 жыллығын белгилеген «Орта Азияның Третьяковы» Савицкий туўралы бирнеше сөз айтпасам болмайды. Игорь Витальевичти пүткил дүнья тән алды. Ол қарақалпақлардың авангард өнериниң бир тутас дәўирин ҳәм үлкен қол өнери қатламын сақлап қалған қутқарыўшы сыпатында тән алынады. «Саҳрадағы Лувр» ҳаққында ҳәзир пүткил дүнья айтпақта.
Тарийхый экспонатлар, Қарақалпақстанның талантлы усталарының декоративлик әмелий дөретпелери менен толтырылған музей, сөзсиз, Орайлық Азиядағы ең жақсы музейлердиң бири есапланады. Францияның бурынғы президенти Франсула Миттеран ҳәм АҚШ тың бурынғы вице-президенти Алберт Гор оны дүньядағы ең жақсы музейлердиң бири деп атаған. Савицкийдиң мийрасы оғада бай — бул онлаған мың живопись, графика, мүсиншилик дөретпелери, халық қол өнериниң көплеген табылмалары ҳәм басқа да экспонатлардан ибарат.
Өзбекстан Республикасының биринши президенти И. Кәримов тәрепинен марҳум И. В. Савицкийге 2002-жылы елимиздиң жоқары сыйлықларының бири «Буюк хизматлари учун» ордени берилди.

Юрий Афанасьевич Журбинниң «КАМАЛОВ ҚАРАҚАЛПАҚСТАН ХАЛҚЫНЫҢ МАҚТАНЫШЫ» (2022) китабынан

Әдебий информациялық канал:
Ағза болың 👉 💎

Қәллибек Камалов Бердақ атындағы Қарақалпақ мәмлекетлик академиялық музыкалы театрының қурылысы ҳәм ашылыўы ҳаққында 👇👇👇 💎@Merwert_uz Әдебий информациялық канал

https://telegra.ph/MEN-BҮGIN-ҲESH-ҚANDAJ-SHAJYR-EMESPEN-yamasa-basқalarғa-ҳesh-usamajtuғyn-adam-menen-sәўbet-02-26

“Еркин Қарақалпақстан” газетасының 2026-жылғы 23-санынан алынды.

💎@Merwert_uz
Әдебий информациялық канал