Конституциялық Сот 🇰🇿

🇩🇪🇰🇿Делегацию Фонда имени Фридриха Эберта ознакомили с казахстанской моделью конституционного правосудия

В Конституционном Суде Республики Казахстан состоялась встреча с делегацией Фонда имени Фридриха Эберта во главе с директором Азиатско-Тихоокеанского отдела Фонда им. Фридриха Эберта Мирко Гюнтер.

Участникам встречи рассказали о конституционной реформе в Казахстане и казахстанском опыте работы по обеспечению верховенства Конституции.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

🇩🇪🇰🇿Фридрих Эберт атындағы қор делегациясына Қазақстанның конституциялық сот төрелігі моделі таныстырылды

Қазақстан Республикасының Конституциялық Сотында Фридрих Эберт атындағы қордың Азия-Тынық мұхиты бөлімінің директоры Мирко Гюнтер бастаған делегациямен кездесу өтті.

Кездесу барысында қатысушыларға Қазақстанда жүргізілген конституциялық реформа және Конституцияның үстемдігін қамтамасыз ету жөніндегі қазақстандық тәжірибе туралы ақпарат берілді.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

🌐 Новости мира конституционного правосудия

Конституционный Суд Кореи признал неконституционным ограничение пересмотра уголовных дел о массовых нарушениях прав человека

Конституционный Суд Кореи рассмотрел вопрос о конституционности положения Уголовно-процессуального закона, ограничивающего круг лиц, имеющих право требовать пересмотра уголовного дела после смерти осужденного.

Поводом для рассмотрения стали обращения родственников лиц, осужденных по делам, связанным с массовой гибелью гражданского населения и серьезными нарушениями прав человека. Заявители, в том числе племянники умерших, не входили в установленный законом круг лиц, имеющих право требовать пересмотра дела.

Суд признал не соответствующим Конституции применение оспариваемого положения к делам о массовых нарушениях прав человека. Суд отметил, что такое ограничение может иметь разумное основание применительно к обычным уголовным делам, однако дела, связанные с массовыми нарушениями прав человека, имеют особый характер. В отдельных случаях противоправные действия совершались государственными органами, что препятствовало установлению обстоятельств дела и восстановлению нарушенных прав.

Суд указал, что в исключительных случаях, когда государство само допустило нарушение основных прав человека, принцип правовой определенности не может служить основанием для ограничения возможности судебного пересмотра. Следовательно, расширение круга лиц, имеющих право требовать пересмотра, не создает существенной угрозы правовой определенности при сохранении установленных законом оснований и предмета пересмотра.
Суд установил срок для внесения необходимых законодательных изменений до 31 декабря 2027 года.

Источник: Конституционный Суд Кореи https://www.ccourt.go.kr/site/kor/ex/bbs/View.do?bcIdx=4267149&cbIdx=1106

#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава

🌐 Әлемдегі конституциялық сот төрелігі жаңалықтары

Кореяның Конституциялық Соты адам құқықтарының жаппай бұзылуына қатысты қылмыстық істерді қайта қарауға қойылған шектеуді конституциялық емес деп таныды

Кореяның Конституциялық Соты сотталған адам қайтыс болғаннан кейін қылмыстық істі қайта қарауды талап етуге құқылы тұлғалар шеңберін шектейтін Қылмыстық-процестік заң ережесінің конституциялылығы туралы мәселені қарады.

Істі қарауға бейбіт тұрғындардың жаппай қаза табуына және адам құқықтарының өрескел бұзылуына байланысты қылмыстық істер бойынша сотталған адамдардың туыстарының өтініштері негіз болды. Өтініш берушілер, оның ішінде қайтыс болған сотталғандардың жиендері мен немере інілері, заңда істі қайта қарауды талап ету құқығы берілген тұлғалар қатарына кірмеген.

Конституциялық Сот даулы заң ережесін адам құқықтарының жаппай бұзылуына қатысты істерге қолдану Конституцияға сәйкес келмейді деп таныды. Сот мұндай шектеудің әдеттегі қылмыстық істер бойынша негізді болуы мүмкін екенін, алайда адам құқықтарының жаппай бұзылуына байланысты істердің өзіндік ерекшеліктері бар екенін атап өтті. Жекелеген жағдайларда құқыққа қайшы әрекеттерді мемлекеттік органдардың өздері жасағандықтан, бұл істің мән-жайларын анықтауға және бұзылған құқықтарды қалпына келтіруге кедергі келтірген.

Соттың ұстанымына сәйкес, мемлекет адамның негізгі құқықтарының бұзылуына өзі жол берген айрықша жағдайларда құқықтық айқындық қағидаты істі сот тәртібімен қайта қарау мүмкіндігін шектеуге негіз бола алмайды. Демек, істі қайта қарауды талап етуге құқылы тұлғалар шеңберін кеңейту, қайта қараудың заңда белгіленген негіздері мен нысанасы сақталған жағдайда, құқықтық айқындыққа елеулі қатер төндірмейді.

Конституциялық Сот қажетті заңнамалық өзгерістерді енгізу мерзімін 2027 жылғы 31 желтоқсанға дейін белгіледі.

Дереккөз: Корея Республикасының Конституциялық Соты https://www.ccourt.go.kr/site/kor/ex/bbs/View.do?bcIdx=4267149&cbIdx=1106

#КонституциялықСот #Конституция #АдамҚұқықтары #ҚұқықҮстемдігі

В Казахстане развивают экспертное участие в конституционном правосудии

19 октября в Конституционном Суде Республики Казахстан подвели итоги проекта «Верховенство Конституции: культура законности и правосознание», направленного на развитие института Amicus Curiae («друг суда») и укрепление правовой культуры.

Проект реализован совместно с Посольством Королевства Нидерландов в Казахстане и общественным объединением «Правовой центр женских инициатив «Сана Сезім», а также Германским фондом международного правового сотрудничества (IRZ). В итоговом мероприятии приняли участие представители государственных органов, международных организаций, юридического и академического сообществ, адвокатуры и гражданского общества.

Центральное место в проекте занял институт Amicus Curiae, предусматривающий представление суду независимых экспертных заключений по рассматриваемым делам. Он позволяет расширить спектр правовых аргументов, учитывать научные и профессиональные подходы и глубже анализировать конституционно-правовые вопросы. Такие заключения должны иметь консультативное значение и не предопределять решение суда.

Выступая на мероприятии, Председатель Конституционного Суда Эльвира Азимова подчеркнула важность независимого, объективного и профессионального экспертного участия в конституционном судопроизводстве, развития научно-консультационной работы и последовательной реализации конституционных принципов.

Практическая подготовка специалистов стала одним из направлений проекта. В Алматы, Туркестане и Усть-Каменогорске прошли тренинги по конституционно-правовому анализу и подготовке экспертных заключений для юристов, учёных и представителей гражданского общества. В конкурсе Amicus Curiae Challenge студенты юридических специальностей из разных регионов страны применили знания при решении практических правовых задач. Победителем стала команда Казахского национального университета имени аль-Фараби.

В рамках итогового мероприятия также прошли тематические сессии, посвящённые реализации новой Конституции и применению института Amicus Curiae в конституционном правосудии с участием национальных и международных экспертов. Участники обменялись опытом подготовки экспертных заключений и обсудили актуальные вопросы развития конституционной законности и защиты прав человека.

Проект объединил образовательную и практическую составляющие, укрепил профессиональное взаимодействие и способствовал вовлечению молодых специалистов в обсуждение вопросов конституционного правосудия.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

📱 @consot_kz

Қазақстанда конституциялық сот төрелігіне сарапшылардың қатысуы дамытылуда

19 қазанда Қазақстан Республикасының Конституциялық Сотында Amicus Curiae («Сот досы») институтын дамытуға және құқықтық мәдениетті нығайтуға бағытталған «Конституцияның үстемдігі: заңдылық мәдениеті және құқықтық сана» жобасының қорытындысы шығарылды.

Жоба Қазақстандағы Нидерланд Корольдігінің Елшілігімен, «Сана Сезім» әйелдер бастамаларының құқықтық орталығы» қоғамдық бірлестігімен, сондай-ақ Германияның халықаралық құқықтық ынтымақтастық қорымен (IRZ) бірлесіп іске асырылды. Қорытынды іс-шараға мемлекеттік органдардың, халықаралық ұйымдардың, заңгерлік және академиялық қауымдастықтардың, адвокатура мен азаматтық қоғамның өкілдері қатысты.

Жобада қаралып жатқан істер бойынша сотқа тәуелсіз сараптамалық қорытындылар ұсынуды көздейтін Amicus Curiae институтына ерекше назар аударылды. Бұл институт құқықтық дәлелдердің аясын кеңейтуге, ғылыми және кәсіби көзқарастарды ескеруге, сондай-ақ конституциялық-құқықтық мәселелерді тереңірек талдауға мүмкіндік береді. Мұндай қорытындылар ұсынымдық сипатта болып, сот шешімін алдын ала айқындамауға тиіс.

Іс-шарада сөз сөйлеген Конституциялық Соттың Төрағасы Эльвира Азимова конституциялық сот ісін жүргізуге тәуелсіз, объективті және кәсіби сарапшылардың қатысуының, ғылыми-кеңес жұмысын дамытудың және конституциялық қағидаттарды дәйекті түрде іске асырудың маңыздылығын атап өтті.

Жобаның негізгі бағыттарының бірі мамандарды практикалық даярлау болды. Алматы, Түркістан және Өскемен қалаларында заңгерлерге, ғалымдар мен азаматтық қоғам өкілдеріне арналған конституциялық-құқықтық талдау жүргізу және сараптамалық қорытындылар әзірлеу бойынша тренингтер ұйымдастырылды. Amicus Curiae Challenge байқауында еліміздің әр өңірінен қатысқан заң мамандығының студенттері практикалық құқықтық міндеттерді шешу барысында алған білімдерін қолданды. Байқау жеңімпазы атанған команда – әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің студенттері.

Қорытынды іс-шара аясында ұлттық және халықаралық сарапшылардың қатысуымен жаңа Конституцияны іске асыру және конституциялық сот төрелігінде Amicus Curiae институтын қолдану мәселелеріне арналған тақырыптық сессиялар да өтті. Қатысушылар сараптамалық қорытындылар әзірлеу тәжірибесімен алмасып, конституциялық заңдылықты нығайту мен адам құқықтарын қорғаудың өзекті мәселелерін талқылады.

Жоба білім беру мен практикалық жұмысты ұштастырып, кәсіби ынтымақтастықты нығайтуға және жас мамандарды конституциялық сот төрелігі мәселелерін талқылауға тартуға ықпал етті.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

Конституционный Суд Казахстана принял участие в международной конференции в Болгарии

15 октября 2026 года в Софии (Республика Болгария) состоялась международная конференция «Роль конституционных судов в обеспечении правового государства», приуроченная к 35-летию Конституционного Суда Республики Болгария.

Казахстан на форуме представили судьи Конституционного Суда Республики Казахстан Кайрат Жакипбаев и Аслан Тукиев. Они ознакомили зарубежных коллег с основными положениями новой Конституции Казахстана, принятой на республиканском референдуме 15 марта 2026 года, и особенностями национальной модели конституционного контроля.

В конференции приняли участие представители органов конституционного контроля около 30 государств Европы, Азии и Африки, а также Венецианской комиссии Совета Европы, Суда Европейского союза и Европейского суда по правам человека.

Участники обсудили вопросы независимости конституционных судов, исполнения их решений, укрепления верховенства Конституции и обеспечения прав и свобод человека.

Форум стал площадкой для обмена опытом и обсуждения актуальных задач конституционного правосудия. Участие казахстанской делегации способствовало развитию профессионального диалога и укреплению сотрудничества с зарубежными органами конституционного контроля.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

Каким статусом обладает Конституционный Суд Республики Казахстан?

При осуществлении своих полномочий Конституционный Суд самостоятелен и независим от граждан, организаций, государственных органов, должностных и иных лиц, руководствуется Конституцией Республики Казахстан и Конституционным законом Республики Казахстан «О Конституционном Суде Республики Казахстан».

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты қандай мәртебеге ие?

Конституциялық Сот өз өкілеттіктерін жүзеге асыру кезінде дербес және азаматтардан, ұйымдардан, мемлекеттік органдардан, лауазымды және өзге де адамдардан тәуелсіз болады, Қазақстан Республикасының Конституциясын және «Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын басшылыққа алады.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

В Конституционном Суде состоялся конкурс «Тіл шебері» среди молодых сотрудников

В преддверии Дня языков народа Казахстана и дня рождения выдающегося просветителя и ученого-лингвиста Ахмета Байтурсынова в Конституционном Суде состоялся конкурс «Тіл шебері».

В конкурсе приняли участие молодые сотрудники Аппарата Конституционного Суда, которые в рамках пяти тематических этапов продемонстрировали знание казахского языка, истории и традиций Казахстана, а также эрудицию и творческие способности.

Проведение конкурса призвано повысить языковую культуру молодых сотрудников и подчеркнуть важность соблюдения лингвистических требований при подготовке нормативных правовых актов. Грамотное, ясное и однозначное изложение правовых норм имеет принципиальное значение для обеспечения не только точной и корректной передачи их правового смысла, но и доступности понимания правового содержания в правоприменительной практике, особенно для граждан.

Конституциялық Сотта жас қызметкерлер арасында «Тіл шебері» байқауы өтті

Қазақстан халқының тілдері күні және көрнекті ағартушы, ғалым-лингвист Ахмет Байтұрсынұлының туған күні қарсаңында Конституциялық Сотта «Тіл шебері» байқауы өтті.

Байқауға Конституциялық Сот Аппаратының жас қызметкерлері қатысты. Олар бес тақырыптық кезең барысында қазақ тілін, Қазақстанның тарихы мен дәстүрлерін білу деңгейін, сондай-ақ зияткерлік және шығармашылық қабілеттерін көрсетті.

Байқау жас қызметкерлердің тіл мәдениетін арттыруға және нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу кезінде лингвистикалық талаптарды сақтаудың маңыздылығына назар аударуға бағытталды. Құқықтық нормаларды сауатты, анық әрі бірмәнді тұжырымдау олардың құқықтық мағынасын дәл әрі дұрыс жеткізу үшін ғана емес, құқық қолдану практикасында, әсіресе азаматтар үшін, құқықтық мазмұнның түсінікті болуын қамтамасыз етуде де айрықша маңызға ие.