Конституциялық Сот 🇰🇿

Конституционная реформа Казахстана: диалог с европейскими правовыми институтами

Конституционный Суд Республики Казахстан продолжает международный диалог по вопросам конституционного развития страны, представляя зарубежным партнерам основные положения конституционной реформы и особенности национальной модели конституционного контроля в Республике Казахстан. Подобные мероприятия способствуют не только укреплению профессиональных связей с зарубежными правовыми институтами, но и продвижению конституционных принципов и ценностей, имеющих важное значение для формирования правовой и общественной культуры.

С 10 по 14 октября 2026 года состоялся рабочий визит судьи Конституционного Суда Аслана Тукиева в Конституционный Суд Италии, а также Государственный совет Италии и Государственный совет Греции, являющиеся государственными органами административного правосудия.

Визит организован при поддержке Европейской организации публичного права (EPLO) — международной организации, специализирующейся на развитие профессиональных компетенций посредством образовательных и научно-исследовательских программ, подготовки специалистов и международного обмена правовым опытом в области публичного права, укреплении верховенства права, защите прав человека и совершенствовании демократических институтов.

Аслан Тукиев встретился с Председателем Государственного совета Греции Михаилом Пикраменосом, Председателем Государственного совета Италии Луиджи Маруотти, судьями Конституционного Суда Италии.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

Қазақстандағы конституциялық реформа: Еуропаның құқықтық институттарымен диалог

Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты шетелдік әріптестерін конституциялық реформаның негізгі ережелерімен және Қазақстандағы конституциялық бақылаудың ұлттық моделінің ерекшеліктерімен таныстыра отырып, елдің конституциялық дамуы мәселелері бойынша халықаралық диалогты жалғастыруда. Мұндай іс-шаралар шетелдік құқықтық институттармен кәсіби байланыстарды нығайтуға ғана емес, сонымен қатар құқықтық және қоғамдық мәдениетті қалыптастыруда маңызды рөл атқаратын конституциялық қағидаттар мен құндылықтарды ілгерілетуге де ықпал етеді.

2026 жылғы 10-14 қазан аралығында Конституциялық Соттың судьясы Аслан Түкиевтің Италия Конституциялық Сотына, сондай-ақ әкімшілік сот төрелігін жүзеге асыратын мемлекеттік органдар – Италияның Мемлекеттік кеңесі мен Грекияның Мемлекеттік кеңесіне жұмыс сапары өтті.

Сапар жария құқық саласындағы білім беру және ғылыми-зерттеу бағдарламалары, мамандар даярлау және халықаралық құқықтық тәжірибе алмасу арқылы кәсіби құзыреттерді дамытуға, сондай-ақ құқық үстемдігін нығайтуға, адам құқықтарын қорғауға және демократиялық институттарды жетілдіруге маманданған халықаралық ұйым – Еуропалық жария құқық ұйымының (EPLO) қолдауымен ұйымдастырылды.

Сапар барысында Аслан Түкиев Грекия Мемлекеттік кеңесінің төрағасы Михаил Пикраменоспен, Италия Мемлекеттік кеңесінің төрағасы Луиджи Маруоттимен, сондай-ақ Италия Конституциялық Сотының судьяларымен кездесті.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

Сотрудники Аппарата Конституционного Суда прошли обучение в Летней школе Ассоциации азиатских конституционных судов

С 4 по 9 октября 2026 года в Турецкой Республике состоялась XIV Летняя школа Ассоциации азиатских конституционных судов и эквивалентных институтов (ААCC) на тему «Основные принципы ограничения прав и свобод».

Мероприятие, организованное по инициативе и при поддержке Председателя Конституционного Суда Турецкой Республики Кадыра Озкая на базе Центра обучения и развития человеческих ресурсов Ассоциации, объединило 74 участника из 39 стран, а также представителей международных организаций.

В работе Летней школы приняли участие сотрудники Аппарата Конституционного Суда Республики Казахстан – заведующий Сектором документационного обеспечения Отдела первичного рассмотрения обращений и приема М. Тулендиева и главный консультант Отдела международного сотрудничества и организационного обеспечения А. Нурушева.

Программа включала выступления представителей органов конституционного контроля и высших судебных органов, экспертные дискуссии и обмен национальным опытом в сфере защиты конституционных прав и свобод человека.

В рамках тематической сессии казахстанцы представили презентацию о конституционных принципах ограничения прав и свобод человека в Республике Казахстан. Были освещены положения новой Конституции, направленные на укрепление гарантий прав и свобод человека, а также конституционные требования к допустимым пределам их ограничения с учетом общепризнанных принципов и норм международного права.

Отдельное внимание было уделено роли Конституционного Суда в обеспечении верховенства Конституции и защите конституционных прав и свобод, в том числе посредством проверки конституционности нормативных правовых актов.

Участники Летней школы обменялись опытом применения национальных конституционных норм, обсудили подходы к определению допустимых пределов ограничения прав и свобод и вопросы реализации международных стандартов защиты прав человека.

По итогам мероприятия представителям Аппарата Конституционного Суда Республики Казахстан вручены сертификаты за участие и вклад в успешное проведение XIV Летней школы от имени Председателя Конституционного Суда Турецкой Республики.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

Конституциялық Сот Аппаратының қызметкерлері Азия конституциялық соттары қауымдастығының Жазғы мектебінде білім алды

2026 жылғы 4–9 қазан аралығында Түркия Республикасында Азия конституциялық соттары және оларға теңестірілген институттар қауымдастығының (AACC) «Құқықтар мен бостандықтарды шектеудің негізгі қағидаттары» тақырыбындағы XIV Жазғы мектебі өтті.

Түркия Республикасы Конституциялық Сотының Төрағасы Кадыр Өзкаяның бастамасымен және қолдауымен Қауымдастықтың Адами ресурстарды оқыту және дамыту орталығы базасында ұйымдастырылған іс-шараға 39 елден 74 қатысушы, сондай-ақ халықаралық ұйымдардың өкілдері қатысты.

Жазғы мектеп жұмысына Қазақстан Республикасы Конституциялық Соты Аппаратының қызметкерлері – Өтініштерді бастапқы қарау және қабылдау бөлімі Құжаттамалық қамтамасыз ету секторының меңгерушісі М. Төлендиева және Халықаралық ынтымақтастық және ұйымдастырушылық қамтамасыз ету бөлімінің бас консультанты А. Нұрушева қатысты.

Іс-шара бағдарламасы аясында конституциялық бақылау органдары мен жоғары сот органдары өкілдерінің баяндамалары тыңдалып, сарапшылық талқылаулар өткізілді және адамның конституциялық құқықтары мен бостандықтарын қорғау саласындағы ұлттық тәжірибе алмасу ұйымдастырылды.

Тақырыптық сессия барысында қазақстандық қатысушылар Қазақстан Республикасында адамның құқықтары мен бостандықтарын шектеудің конституциялық қағидаттары туралы таныстырылым жасады. Онда адам құқықтары мен бостандықтарының кепілдіктерін нығайтуға бағытталған жаңа Конституцияның ережелері, сондай-ақ халықаралық құқықтың жалпыға бірдей танылған қағидаттары мен нормаларын ескере отырып, құқықтар мен бостандықтарды шектеудің жол берілетін шектеріне қойылатын конституциялық талаптар баяндалды.

Конституцияның үстемдігін қамтамасыз етудегі және конституциялық құқықтар мен бостандықтарды қорғаудағы Конституциялық Соттың рөліне, оның ішінде нормативтік құқықтық актілердің конституциялылығын тексеру арқылы жүзеге асырылатын қызметіне ерекше назар аударылды.

Жазғы мектепке қатысушылар ұлттық конституциялық нормаларды қолдану тәжірибесімен алмасып, құқықтар мен бостандықтарды шектеудің жол берілетін шектерін айқындау тәсілдерін, сондай-ақ адам құқықтарын қорғаудың халықаралық стандарттарын іске асыру мәселелерін талқылады.

Іс-шара қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасы Конституциялық Соты Аппаратының өкілдеріне XIV Жазғы мектепке қатысқаны және оның табысты өтуіне қосқан үлесі үшін Түркия Республикасы Конституциялық Соты Төрағасының атынан сертификаттар табысталды.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

🌐 Новости мира конституционного правосудия

Конституционный Суд Испании подтвердил право автономных сообществ устанавливать региональные индексы цен на жилье

Конституционный Суд Испании отклонил жалобу Правительства Страны Басков на отдельные положения Закона о праве на жилье.

Суд отметил, что содержащиеся в законе определения установлены для целей его применения и не имеют характера субсидиарных норм для автономных сообществ. Закон определяет общие ориентиры деятельности компетентных органов в жилищной сфере, направленные на обеспечение прав, связанных с собственностью, и содействие доступу к жилью.

При этом Суд указал, что государственный индекс цен на жилье не имеет приоритета над региональными индексами. Автономные сообщества вправе устанавливать собственные справочные индексы в пределах предоставленных им полномочий.

Источник: Конституционный Суд Испании https://www.tribunalconstitucional.es/NotasDePrensaDocumentos/NP_2026_084/NOTA%20INFORMATIVA%20N%C2%BA%2084-2026.pdf?utm_source=

#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава⁠

🌐 Әлемдегі конституциялық сот төрелігі жаңалықтары

Испанияның Конституциялық соты өңірлердің тұрғын үй бағасының өзіндік индекстерін белгілеу құқығын растады

Испанияның Конституциялық соты Баск елі үкіметінің «Тұрғын үйге құқық туралы» заңның жекелеген ережелеріне қатысты шағымын қанағаттандырмады.

Сот аталған заңда қолданылатын ұғымдар тек осы заңның ережелерін түсіндіру және қолдану үшін белгіленгенін атап өтті. Заң тұрғын үй саласындағы мемлекеттік органдар қызметінің жалпы қағидаттарын айқындайды. Оның негізгі мақсаты – меншік иелерінің құқықтарын қорғау және азаматтардың тұрғын үйге қолжетімділігін қамтамасыз ету.

Сонымен қатар, Сот тұрғын үй бағасының мемлекеттік индексі өңірлер белгілейтін индекстерден жоғары тұрмайтынын түсіндірді. Яғни Испанияның автономиялық өңірлері өз құзыреті шегінде тұрғын үй бағасын бағалауға арналған жеке индекстерін әзірлеп, қолдануға құқылы.

Дереккөз: Испанияның Конституциялық соты https://www.tribunalconstitucional.es/NotasDePrensaDocumentos/NP_2026_084/NOTA%20INFORMATIVA%20N%C2%BA%2084-2026.pdf?utm_source=

#КонституциялықСот #Конституция #АдамҚұқықтары #ҚұқықҮстемдігі

🌐 Новости мира конституционного правосудия

Конституционный Суд Индонезии рассмотрел вопросы защиты персональных данных при их трансграничной передаче

Конституционный Суд Индонезии рассмотрел дело о конституционности положений Закона о защите персональных данных, регулирующих передачу персональных данных за пределы страны.

С жалобой обратились четыре студента, выразившие обеспокоенность возможным снижением уровня правовой защиты персональных данных при их передаче иностранным государствам и международным организациям.

Суд отклонил требования заявителей, одновременно указав на необходимость обеспечения надлежащей защиты персональных данных при их трансграничной передаче.

Суд указал, что государственный контроль в данной сфере должен носить комплексный характер, а государство-получатель — обеспечивать уровень защиты данных, соответствующий установленным требованиям.

Суд отметил роль уполномоченного органа по защите персональных данных в оценке законодательства и механизмов защиты данных государства-получателя.

Источник: Конституционный Суд Индонезии https://en.mkri.id/news/details/2026-05-25/State_Must_Control_Personal_Data_Transfer_Holistically?utm_source?

#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава

Конституционный Суд: требование ДНК-экспертизы в рамках судебного рассмотрения дела об усыновлении направлено на защиту прав ребенка

Конституционный Суд рассмотрел обращение о проверке на соответствие Конституции норм Кодекса «О браке (супружестве) и семье» и Гражданского процессуального кодекса, предусматривающих представление заключения молекулярно-генетической экспертизы при рассмотрении судом дела об усыновлении ребенка супругом, отцовство которого установлено.

Заявитель считала, что требование ДНК-экспертизы судом при отсутствии спора об отцовстве затрагивает право на частную и семейную жизнь, принцип равенства и право на судебную защиту, а также не соответствует принципу приоритета наилучших интересов ребенка.

Конституционный Суд отметил, что институт усыновления направлен на защиту прав и интересов ребенка, а молекулярно-генетическая экспертиза, назначенная судом в ходе разбирательства, позволяет подтвердить родство с отцом, обеспечивает законность и обоснованность судебных решений и способствует реализации права ребенка знать своих родителей. Одновременно Конституционный Суд напомнил, что рассмотрение и оценка фактических обстоятельств конкретного дела не входят в полномочия Конституционного Суда.

С учетом ранее проведенной проверки конституционности соответствующего регулирования и отсутствия признаков нарушения прав и свобод заявителя в принятии обращения к конституционному производству отказано.

📱

https://instagram.com/consud_kz?igshid=MzRlODBiNWFlZA== | https://m.facebook.com/constcouncil.kz | https://x.com/conscourtKZ

Конституциялық Сот: бала асырап алу туралы істі сотта қарау шеңберінде ДНҚ сараптамасын жүргізу талабы баланың құқықтарын қорғауға бағытталған

Конституциялық Сот әкелігі анықталған адамның жұбайы баланы асырап алу туралы істі сотта қараған кезде молекулалық-генетикалық сараптама қорытындысын ұсынуды көздейтін «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» кодекс пен Азаматтық процестік кодекс нормаларының Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы өтінішті қарады.

Өтініш иесі әкелікке қатысты дау болмаған жағдайда соттың ДНҚ сараптамасын талап етуі жеке және отбасылық өмірге қол сұғылмаушылық құқығын, теңдік қағидатын және сот арқылы қорғалу құқығын қозғайды, сондай-ақ баланың ең үздік мүдделерінің басымдығы қағидатына сәйкес келмейді деп есептеген.

Конституциялық Сот бала асырап алу институты баланың құқықтары мен мүдделерін қорғауға бағытталғанын атап өтті. Сот талқылауы барысында тағайындалған молекулалық-генетикалық сараптама әкесімен туыстық байланысты растауға мүмкіндік береді, сот шешімдерінің заңдылығы мен негізділігін қамтамасыз етеді және баланың өз ата-анасын білу құқығын іске асыруға ықпал етеді. Сонымен қатар Конституциялық Сот нақты істің фактілік мән-жайларын қарау және бағалау оның өкілеттігіне жатпайтынын еске салды.

Тиісті құқықтық реттеудің конституциялылығы бұған дейін тексерілгенін және өтініш иесінің құқықтары мен бостандықтарының бұзылу белгілері анықталмағанын ескере отырып, өтінішті конституциялық іс жүргізуге қабылдаудан бас тартылды.

📱

https://instagram.com/consud_kz?igshid=MzRlODBiNWFlZA== | https://m.facebook.com/constcouncil.kz | https://x.com/conscourtKZ

Конституционный Суд: договор о неконкуренции не нарушает право на свободу труда

Конституционный Суд рассмотрел обращение о проверке на соответствие Конституции пунктов 1 и 2 статьи 29 Трудового кодекса Республики Казахстан, регулирующих заключение договора о неконкуренции между работодателем и работником.

Заявитель считал, что предусмотренная возможность устанавливать ограничения после прекращения трудового договора затрагивает право на свободу труда и свободу предпринимательской деятельности.

Конституционный Суд отметил, что статья 29 Трудового кодекса носит рамочный характер и предусматривает возможность заключения договора о неконкуренции по соглашению сторон, а конкретные условия и ограничения определяются сторонами с учетом требований законодательства.

При этом вопросы действительности условий договора, взыскания штрафа и наличия ущерба работодателю относятся к компетенции судов общей юрисдикции. Пересмотр судебных решений и оценка фактических обстоятельств дела не входят в полномочия Конституционного Суда.

Таким образом, оснований для принятия обращения к конституционному производству не установлено.

📱

https://instagram.com/consud_kz?igshid=MzRlODBiNWFlZA== | https://m.facebook.com/constcouncil.kz | https://x.com/conscourtKZ

Конституциялық Сот: бәсекелеспеу туралы шарт еңбек ету бостандығына құқықты бұзбайды

Конституциялық Сот жұмыс беруші мен жұмыскер арасында бәсекелеспеу туралы шарт жасасуды реттейтін Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 29-бабының 1 және 2-тармақтарының Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы өтінішті қарады.

Өтініш иесі еңбек шарты тоқтатылғаннан кейін шектеулер белгілеу мүмкіндігі еңбек ету бостандығына және кәсіпкерлік қызмет еркіндігіне құқықтарды қозғайды деп есептеген.

Конституциялық Сот Еңбек кодексінің 29-бабы шеңберлік сипатқа ие екенін және тараптардың келісімі бойынша бәсекелеспеу туралы шарт жасасу мүмкіндігін көздейтінін атап өтті. Бұл ретте шарттың нақты талаптары мен шектеулерін тараптар заңнама талаптарын ескере отырып айқындайды.

Сонымен қатар шарт талаптарының жарамдылығы, айыппұл өндіріп алу және жұмыс берушіге келтірілген залалдың бар-жоғы туралы мәселелер жалпы юрисдикциядағы соттардың құзыретіне жатады. Сот шешімдерін қайта қарау және істің нақты мән-жайларына баға беру Конституциялық Соттың өкілеттігіне кірмейді.

Осылайша, өтінішті конституциялық іс жүргізуге қабылдау үшін негіздер анықталған жоқ.

📱

https://instagram.com/consud_kz?igshid=MzRlODBiNWFlZA== | https://m.facebook.com/constcouncil.kz | https://x.com/conscourtKZ

Конституционный Суд проверит конституционность норм об установлении происхождения ребенка

📨 Конституционный Суд принял к производству обращение о проверке на соответствие Конституции части первой пункта 2 статьи 51 Кодекса «О браке (супружестве) и семье» и абзаца первого пункта 15 нормативного постановления Верховного Суда «О применении судами законодательства при рассмотрении дел, связанных с установлением происхождения ребенка».

Заявитель считает, что применение оспариваемых норм может повлечь возложение определенных обязанностей и правовых последствий на лицо, воспользовавшееся своим правом при предусмотренных законом обстоятельствах. По его мнению, это затрагивает конституционные гарантии в сфере брака и семьи, права собственности и наследования, а также права и обязанности по заботе о детях и их воспитанию.

О результатах рассмотрения будет сообщено на официальном https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/documents/1?type=_55&lang=ru и в Конституционного Суда.

📱

https://instagram.com/consud_kz?igshid=MzRlODBiNWFlZA== | https://m.facebook.com/constcouncil.kz | https://x.com/conscourtKZ

Конституциялық Сот баланың тегін анықтауға қатысты нормалардың конституциялылығын тексереді

📨 Конституциялық Сот «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Кодекстің 51-бабы 2-тармағы бірінші бөлігінің және Жоғарғы Соттың «Соттардың баланың тегін анықтауға байланысты істерді қарау кезінде заңнаманы қолдануы туралы» нормативтік қаулысының 15-тармағы бірінші абзацының Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы өтінішті іс жүргізуге қабылдады.

Өтініш субъектісінің пікірінше, дауланып отырған нормаларды қолдану заңда көзделген мән-жайларда өз құқығын пайдаланған адамға белгілі бір міндеттер жүктеуге және құқықтық салдарларға әкеп соғуы мүмкін. Оның пайымдауынша, бұл неке және отбасы саласындағы конституциялық кепілдіктерді, меншік және мұрагерлік құқықтарын, сондай-ақ балаларға қамқорлық жасау және оларды тәрбиелеу жөніндегі құқықтар мен міндеттерді қозғайды.

Конституциялық іс жүргізудің барысы мен қорытындылары туралы Конституциялық Соттың ресми https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/documents/1?type=_55&lang=ru және хабарланады.

📱

https://instagram.com/consud_kz?igshid=MzRlODBiNWFlZA== | https://m.facebook.com/constcouncil.kz | https://x.com/conscourtKZ

Конституционный Суд: условия доступа к судебному банкротству не содержат признаков дискриминации

Конституционный Суд рассмотрел обращение, в котором ставился вопрос о зависимости доступа к процедуре судебного банкротства от категории кредитора.

По мнению заявителя, это может приводить к различному правовому положению граждан, находящихся в одинаковом имущественном положении.

Изучив материалы, Конституционный Суд установил, что оспариваемая норма не противоречит Конституции. Суд отметил, что законодательство устанавливает единые условия применения процедуры судебного банкротства и не ограничивает круг лиц, имеющих право обратиться с соответствующим заявлением.

Доводы заявителя о нарушении права на судебную защиту также не нашли подтверждения. Оценка правильности применения закона судами и фактических обстоятельств дела, которую запрашивал заявитель, не входит в полномочия Конституционного Суда.

Таким образом, оснований для принятия обращения к конституционному производству не установлено.

📱

https://instagram.com/consud_kz?igshid=MzRlODBiNWFlZA== | https://m.facebook.com/constcouncil.kz | https://x.com/conscourtKZ

Конституциялық Сот: банкроттық рәсіміне қол жеткізу шарттарында кемсітушілік белгілері жоқ

Конституциялық Сот кредитордың санатына қарай сот арқылы банкроттық рәсіміне қол жеткізудің әртүрлі болуына қатысты мәселе көтерілген өтінішті қарады.

Өтініш берушінің пікірінше, мұндай талап мүліктік жағдайы бірдей азаматтардың құқықтық жағдайында айырмашылық туғызуы мүмкін.

Іс материалдарын зерделеу нәтижесінде Конституциялық Сот дауланып отырған норманың Конституцияға қайшы келмейтінін анықтады. Заңнамада сот арқылы банкроттық рәсімін қолданудың бірыңғай шарттары белгіленген және тиісті өтінішпен жүгінуге құқығы бар адамдар тобына шектеу қойылмаған.

Өтініш берушінің сот арқылы қорғалу құқығының бұзылғаны туралы уәждері де расталмады. Оның заңды соттардың дұрыс қолдануына және істің нақты мән-жайларына баға беру туралы талабы Конституциялық Соттың өкілеттігіне жатпайды.

Осылайша, өтінішті конституциялық іс жүргізуге қабылдауға негіздер анықталған жоқ.

📱

https://instagram.com/consud_kz?igshid=MzRlODBiNWFlZA== | https://m.facebook.com/constcouncil.kz | https://x.com/conscourtKZ

🌐 Новости мира конституционного правосудия

Конституционный совет Франции признал конституционными основные положения закона о праве на помощь в уходе из жизни

Конституционный совет Франции решением № 2026-910 DC от 14 августа 2026 года признал соответствующими Конституции основные положения закона о праве на помощь в уходе из жизни, установив ряд требований к его применению.

Закон предусматривает возможность для совершеннолетнего пациента при соблюдении установленных условий получить летальный препарат и самостоятельно принять его либо, при физической невозможности, получить помощь врача или медицинского работника. Право предоставляется, в частности, лицам, страдающим тяжелым и неизлечимым заболеванием, находящимся на продвинутой или терминальной стадии, при наличии свободного и осознанного волеизъявления.

Конституционный совет установил ряд гарантий, направленных на обеспечение прав и свобод пациентов. В частности, при рассмотрении заявления лица, находящегося под правовой защитой, врач должен учитывать мнение его представителя.

Кроме того, Совет указал, что фармацевты не могут быть обязаны участвовать в приготовлении и выдаче летального препарата, если такое участие противоречит их свободе совести.

Таким образом, Конституционный совет признал основные положения закона соответствующими Конституции с учетом установленных им требований и оговорок относительно их применения.

Источник: Конституционный совет Франции, решение № 2026-910 DC от 14 августа 2026 года https://www.conseil-constitutionnel.fr/decision/2026/2026910DC.htm?utm_source=

#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава

🌐 Әлемдегі конституциялық сот төрелігі жаңалықтары

Францияның Конституциялық кеңесі өмірден кетуге көмек алу құқығы туралы заңның негізгі ережелерін Конституцияға сәйкес деп таныды

Францияның Конституциялық кеңесі 2026 жылғы 14 тамыздағы № 2026-910 DC шешімімен өмірден кетуге көмек алу құқығы туралы заңның негізгі ережелерін Конституцияға сәйкес деп танып, оларды қолдануға қатысты бірқатар талаптарды белгіледі.

Заңға сәйкес, кәмелетке толған науқас белгіленген талаптар сақталған жағдайда өмірді тоқтатуға арналған препаратты алып, оны өз бетінше қабылдай алады. Ал денсаулық жағдайына байланысты препаратты өздігінен қабылдай алмаған жағдайда дәрігердің немесе медицина қызметкерінің көмегіне жүгіне алады. Бұл құқық, атап айтқанда, ауыр әрі жазылмайтын дертке шалдыққан, ауруы асқынған немесе терминалдық сатыдағы, өз еркін әрі саналы түрде білдіре алатын адамдарға беріледі.

Конституциялық кеңес науқастардың құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз етуге бағытталған бірқатар кепілдіктерді белгіледі. Атап айтқанда, құқықтық қорғаудағы адамның өтінішін қарау кезінде дәрігер оның өкілінің пікірін ескеруге тиіс.

Сонымен қатар, Кеңес егер өмірді тоқтатуға арналған препаратты дайындауға және беруге қатысу фармацевтердің ар-ождан бостандығына қайшы келсе, оларды мұндай әрекетке қатысуға міндеттеуге болмайтынын атап өтті.

Осылайша, Конституциялық кеңес заңды қолдануға қатысты өзі белгілеген талаптар мен ескертпелерді ескере отырып, оның негізгі ережелерін Конституцияға сәйкес деп таныды.

Дереккөз: Францияның Конституциялық кеңесі, 2026 жылғы 14 тамыздағы № 2026-910 DC шешімі https://www.conseil-constitutionnel.fr/decision/2026/2026910DC.htm?utm_source=

#КонституциялықСот #Конституция #АдамҚұқықтары #ҚұқықҮстемдігі

🌐 Новости мира конституционного правосудия

Конституционный совет Франции признал неконституционным общий запрет социальных сетей для лиц младше 15 лет

Конституционный совет Франции решением № 2026-911 DC от 14 августа 2026 года признал неконституционным положение закона, устанавливавшее общий запрет доступа к социальным сетям для лиц младше 15 лет. Решение принято по обращениям двух групп парламентариев. (Конституционный Совет⁠)

Совет отметил, что защита несовершеннолетних от рисков, связанных с использованием социальных сетей, является конституционно значимой целью. Вместе с тем установленный запрет распространялся на широкий круг онлайн-сервисов без учета их содержания, функциональных особенностей и характера связанных с ними рисков.

Кроме того, закон предусматривал подтверждение возраста пользователей, включая совершеннолетних, при этом не устанавливая достаточных гарантий защиты частной жизни.

Конституционный совет пришел к выводу, что предусмотренное законом ограничение не обеспечивало необходимого баланса между защитой несовершеннолетних и конституционно гарантированными правами и свободами, и признал соответствующее положение закона противоречащим Конституции. (Конституционный Совет⁠)

Источник: Конституционный совет Франции, решение № 2026-911 DC от 14 августа 2026 года https://www.conseil-constitutionnel.fr/decision/2026/2026911DC.htm

#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава

🌐 Әлемдегі конституциялық сот төрелігі жаңалықтары

Францияның Конституциялық кеңесі 15 жасқа толмаған адамдарға әлеуметтік желілерді пайдалануға жалпы тыйым салуды конституцияға қайшы деп таныды

Францияның Конституциялық кеңесі 2026 жылғы 14 тамыздағы № 2026-911 DC шешімімен 15 жасқа толмаған адамдардың әлеуметтік желілерге қол жеткізуіне жалпы тыйым салуды белгілейтін заң ережесін конституцияға қайшы деп таныды. Шешім парламентшілердің екі тобының өтініштері бойынша қабылданды.

Кеңес кәмелетке толмағандарды әлеуметтік желілерді пайдалануға байланысты тәуекелдерден қорғау конституциялық маңызы бар мақсат екенін атап өтті. Сонымен қатар белгіленген тыйым онлайн-сервистердің мазмұны, функционалдық ерекшеліктері және олармен байланысты тәуекелдердің сипаты ескерілместен, олардың кең ауқымына қолданылған.

Бұдан бөлек, заң пайдаланушылардың, оның ішінде кәмелетке толған адамдардың да жасын растауды көздеген, алайда жеке өмірге қол сұғылмаушылықты қорғаудың жеткілікті кепілдіктерін белгілемеген.

Конституциялық кеңес заңда көзделген шектеу кәмелетке толмағандарды қорғау мен Конституция кепілдік берген құқықтар мен бостандықтар арасындағы қажетті теңгерімді қамтамасыз етпейді деген қорытындыға келіп, заңның тиісті ережесін Конституцияға қайшы деп таныды.

Дереккөз: Францияның Конституциялық кеңесі, 2026 жылғы 14 тамыздағы № 2026-911 DC шешімі https://www.conseil-constitutionnel.fr/decision/2026/2026911DC.htm

#КонституциялықСот #Конституция #АдамҚұқықтары #ҚұқықҮстемдігі

🌐 Новости мира конституционного правосудия

Конституционный суд Республики Корея признал неконституционным отказ в свидании задержанного с адвокатом в выходной день

Конституционный суд Республики Корея признал неконституционными действия начальника тюрьмы Чеджу, отказавшего адвокату задержанного во встрече с подзащитным в субботу для подготовки обращения о пересмотре законности ареста.

Заявитель был задержан по подозрению в нарушении Закона о национальной безопасности и помещен в тюрьму Чеджу. Адвокату было отказано во встрече со ссылкой на нерабочее время, отсутствие предварительной записи. Заявитель обратился в Конституционный суд, посчитав отказ нарушением права на юридическую помощь.

Суд отметил, что Конституция Республики Корея гарантирует арестованному или задержанному право на получение юридической помощи «немедленно», а также право на судебную проверку законности ареста. Своевременная встреча с адвокатом имеет особое значение для реализации этих прав и является их неотъемлемой частью.

Признав обоснованными требования по обеспечению безопасности и порядка в исправительном учреждении, Суд указал, что законодательство допускает проведение свиданий с лицами, находящимися под стражей до суда, вне установленного времени в случаях особой необходимости. При этом отказ в рассматриваемом случае был обусловлен фактически лишь тем, что просьба поступила в выходной день, хотя возможность организовать встречу с привлечением необходимых сотрудников имелась.

В связи с этим Конституционный суд пришел к выводу, что ограничение права заявителя на юридическую помощь было несоразмерным, и признал отказ в предоставлении адвокату возможности встретиться с заявителем неконституционным.

Решение подчеркивает, что своевременный доступ к адвокату непосредственно после задержания является важной гарантией защиты личной свободы и права на защиту от незаконного или необоснованного ограничения свободы.

Источник: Конституционный суд Кореи, решение от 29 января 2026 года
https://www.ccourt.go.kr/site/kor/ex/bbs/View.do?bcIdx=4263716&cbIdx=1195&utm_source=

#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава

🌐 Әлемдегі конституциялық сот төрелігі жаңалықтары

Корея Республикасының Конституциялық Соты ұсталған адамның демалыс күні адвокатпен кездесуіне рұқсат бермеуді конституцияға қайшы деп таныды

Корея Республикасының Конституциялық Соты Чеджу түрмесі бастығының ұсталған адамның адвокатына қамауға алудың заңдылығын қайта қарау туралы өтініш дайындау мақсатында сенбі күні қорғауындағы адаммен кездесуге рұқсат бермеу әрекетін конституцияға қайшы деп таныды.

Өтініш беруші Ұлттық қауіпсіздік туралы заңды бұзды деген күдікпен ұсталып, Чеджу түрмесіне қамалған. Адвокатқа жұмыс уақытынан тыс болғаны және алдын ала жазылмағаны негізге алынып, қорғауындағы адаммен кездесуге рұқсат берілмеген. Өтініш беруші мұндай бас тарту заң көмегін алу құқығын бұзады деп есептеп, Конституциялық Сотқа жүгінген.

Сот Корея Республикасының Конституциясы қамауға алынған немесе ұсталған адамға заң көмегін «дереу» алу құқығына, сондай-ақ қамауға алудың заңдылығын сот арқылы тексерту құқығына кепілдік беретінін атап өтті. Адвокатпен уақтылы кездесу аталған құқықтарды іске асыру үшін ерекше маңызға ие және олардың ажырамас бөлігі болып табылады.

Түзеу мекемесіндегі қауіпсіздік пен тәртіпті қамтамасыз ету талаптарының негізділігін мойындай отырып, Сот заңнамада ерекше қажеттілік туындаған жағдайларда сотқа дейін қамауда отырған адамдармен белгіленген уақыттан тыс кездесулер өткізуге жол берілетінін көрсетті. Бұл ретте қаралып отырған жағдайда кездесуге рұқсат бермеуге іс жүзінде өтініштің демалыс күні түскені ғана негіз болған. Алайда қажетті қызметкерлерді тарта отырып, кездесуді ұйымдастыру мүмкіндігі болған.

Осыған байланысты Конституциялық Сот өтініш берушінің заң көмегін алу құқығын шектеу мөлшерлес болмаған деген қорытындыға келіп, адвокатқа өтініш берушімен кездесуге мүмкіндік беруден бас тартуды конституцияға қайшы деп таныды.

Бұл шешім ұсталғаннан кейін адвокатқа уақтылы қол жеткізу жеке бас бостандығын қорғаудың, сондай-ақ бостандықты заңсыз немесе негізсіз шектеуден қорғану құқығын қамтамасыз етудің маңызды кепілдігі екенін атап көрсетеді.

Дереккөз: Корея Республикасының Конституциялық Соты, 2026 жылғы 29 қаңтардағы шешім https://www.ccourt.go.kr/site/kor/ex/bbs/View.do?bcIdx=4263716&cbIdx=1195&utm_source=

#КонституциялықСот #Конституция #АдамҚұқықтары #ҚұқықҮстемдігі

🌐 Новости мира конституционного правосудия

Федеральный конституционный суд Германии защитил право быть заслушанным в суде

Федеральный конституционный суд Германии рассмотрел вопрос о соблюдении права лица быть заслушанным при рассмотрении дела и признал его нарушенным.

Поводом для конституционной жалобы стало заочное решение о взыскании задолженности по арендной плате и коммунальным платежам. Судебные документы были направлены адвокату, который ранее являлся партнером юридической фирмы, представлявшей заявительницу, однако прекратил с ней сотрудничество еще в 2021 году.

Заявительница утверждала, что не уполномочивала данного адвоката представлять ее интересы и получать судебные документы. В подтверждение своих доводов она представила соответствующие документы.

Федеральный конституционный суд установил, что региональный суд не рассмотрел надлежащим образом существенные доводы заявительницы и представленные ею доказательства.

Суд подчеркнул, что закрепленное статьей 103 (1) Основного закона Германии право быть заслушанным обязывает суды учитывать доводы сторон, имеющие значение для исхода дела.

В связи с установленным нарушением Федеральный конституционный суд отменил соответствующее решение регионального суда. Земля Бранденбург также обязана возместить заявительнице необходимые расходы.

Источник: Федеральный конституционный суд Германии, решение от 10 июня 2026 года
( https://www.bundesverfassungsgericht.de/SharedDocs/Entscheidungen/DE/2026/06/rk20260610_1bvr208025.html?nn=68112&utm_source)

#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава